Klasa średnia od lat funkcjonuje w Polsce jako pewien społeczny punkt odniesienia – symbol stabilności, względnego bezpieczeństwa finansowego i zawodowego. Problem w tym, że deklaracje Polaków nie zawsze idą w parze z rzeczywistymi dochodami. Najnowsze dane pokazują wyraźnie, gdzie dziś przebiegają granice tej grupy.
Większość Polaków uważa się za klasę średnią
Badanie przeprowadzone przez LiveCareer Polska pokazuje ciekawą rozbieżność między odczuciami a realnymi zarobkami. Aż 63 proc. respondentów zadeklarowało przynależność do klasy średniej, co sugeruje, że dla wielu osób jest to naturalna kategoria identyfikacji społecznej.
W analizie przyjęto metodologię OECD. Zgodnie z nią do klasy średniej zalicza się osoby osiągające dochody mieszczące się między 75 a 200 proc. mediany wynagrodzeń w danym kraju. Przy medianie wynoszącej w Polsce około 7 245 zł brutto oznacza to konkretny przedział.
Tyle trzeba zarabiać, by spełnić kryteria
Z wyliczeń wynika, że dochody klasy średniej mieszczą się obecnie między 5 435 zł a 14 490 zł brutto miesięcznie. Ten zakres obejmuje sporą część pracujących, ale nie tak dużą, jak mogłyby sugerować deklaracje ankietowanych.
W praktyce jedynie 45 proc. badanych osiąga wynagrodzenia mieszczące się w tych granicach. Połowa respondentów zarabia poniżej dolnego progu, a niewielka grupa – około 5 proc. – przekracza górną granicę.
Różnica między poczuciem przynależności a rzeczywistymi dochodami pokazuje, że status klasy średniej bywa definiowany szerzej niż tylko przez liczby na pasku wypłaty.
Dochody to nie wszystko
Eksperci zwracają uwagę, że o pozycji społecznej decydują także inne czynniki. Wśród nich pojawia się kapitał kulturowy i symboliczny, czyli wykształcenie, kompetencje, prestiż zawodowy oraz styl życia. Te elementy często wpływają na to, jak ludzie postrzegają własne miejsce w strukturze społecznej.
W obrębie tej grupy wyróżnia się również tzw. wyższą klasę średnią. Tworzą ją osoby z dochodami wyraźnie powyżej mediany, stabilnym zatrudnieniem oraz większym poczuciem bezpieczeństwa finansowego. Do tej kategorii należy około 12 proc. uczestników badania.
Respondenci wskazali także czynniki, które podkopują stabilność tej grupy. Najczęściej wymieniano rosnące ceny produktów i usług, koszty mieszkań oraz obciążenia podatkowe i składkowe. Szczególnie osoby zarabiające powyżej 10 tys. zł miesięcznie zwracają uwagę na pogorszenie poczucia bezpieczeństwa finansowego – w ich ocenie codzienne wydatki i podatki coraz wyraźniej uszczuplają realną wartość dochodów.
